Esra isminin anlamı ve kökeni

Türkiye en çok kullanılan 38. bayan ismi ile ilgili araştırdıklarımızı yazalım bugünde..

Kendi adımın manasını anlatmaya çalıştığım yazımda yorum yapan bir arkadaş istemişti adının anlamını.. Çok uzun zaman geçti üzerinden ama affetsin artık.

Esra ismi TDK’ye göre en çabuk, pek çabuk demek. Kökeni ise Arapça.

Neredeyse tüm internette ve isim sözlüklerinde, esranın anlamıyla ilgili yazılarda buna yakın anlamlar verilmiş: hızlı, daha hızlı, çabucak…

Bunun yanında Esra isminin Kur’an-ı Kerim’de geçtiğini ve anlamının gece ya da gece yürüyüşü anlamına geldiği de söyleniyor.. Esra kelimesi Kur’an’da İsra suresinde geçiyor.

سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّه هُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُُ

(Subhânellezî esrâ bi abdihî leylen minel mescidil harâmi ilel mescidil aksallezî bâreknâ havlehu li nuriyehu min âyâtinâ, innehu huves semîul basîr )
(Bir kısım ayetlerimizi kendisine göstermek için, kulunu bir gece Mescid-i Haram'dan, çevresini bereketlendirdiğimiz Mescid-i Aksa'ya götüren O (Allah) yücedir. Gerçekten O, işitendir, görendir.)

Daha önce de dediğim gibi Kur’an’daki anlamıyla gece, gece yürüyüşü gibi anlamlara geliyor..

Arapça’da peş peşe gelen, ardı ardına sıralanan, bir silsile halinde devam eden gibi anlamlarda da kullanılıyormuş. Bir de bir sözlükte karanlıkta yer gösteren manası vardı... Sanırım İsra suresindeki anlamıyla özleştirilmeye çalışılmış..

Arapça’dan başladık, İslam dininden devam ettik. Şimdi sırada Yahudilik var.

Esra’nın; Yahudileri Babil’deki esaretten kurtarıp Kudüs’e getiren ve İsrailoğulları’nın başka ırklarla evlenmesini yasaklayan Ezra (Kur’an’da Üzeyir diye geçeiyor) isminden türediği de söylenmektedir. Eski Ahit’te Ezra adında bir bölüm de bulunmaktadır. Bundandır ki Yahudilerde Esra – ya da Ezra- ismi bir erkek ismidir.

Bir takım sözlüklerde de esra ile esrar -gizem- arasında bir bağlantı olduğu söyleniyor ama bu iddia hiçbir temel üzerine oturtulamamış.

Bir internet sitesinde de Esra isminin anlamı altına birçok yorum bırakılmış. Kanımca çoğu uydurma… O yorumlara göre Esra ismi çok çabuk âşık olan, sevdiği uğruna deli divane olan, çabuk sıkılan gibi anlamlara geliyor.

Ekşi sözlükte de -sanırım gece yolculuğu, Peygamberimizin miracı göz önünde bulundurulmuş- ulaşılmaz, yüce, yükselmek gibi anlamlarının olduğu söylenmiş. Hatta prematüre doğan kızlara Hatice gibi Esra adının da verildiğini iddia edilmiş.

Osmanlıca olarak da sır, esrar -esrarengizdeki esrar-, asma filizi, başı kırmızı gövdesi beyaz olup kum içinde bulunan bir böcek gibi anlamlara geldiği söyleniyor ama sadece bu.. İspatlanamamış..

Yunancada Tanrının yardımı demekmiş.

Farsçada da çöl çiçeği demekmiş.

İşte böyle. Biraz karışık oldu ama şimdi bir özet geçelim.

Esra Arapça kökenli ve genelde çabuk, hızlı anlamı üzerinde durulmuş. Bunun yanında gece yolculuğu, giz, çöl çiçeği gibi anlamlarının olduğu söyleniyor ama sadece bu. Musevilerde erkek ismi olarak kullanılıyor..

Bence narin, hoş, pembe dünyaların beyaz düşü olabilecek bir isim. Ablama da yakışıyor.  

İsminizle iyi geçinmeniz dileğiyle..  

not: Bu yazı hazırlanırken çeşitli ansiklopediler, bir kaç dini kitap, Kur'an-ı Kerim, wikipedia, TDK internet sitesi, bazı forumlar, bir kaç blog ve fikirlerim kullanılmıştır.

Bu yazı 19.12.2008 tarihinde Kelimelerin Soyağacı için yazılmıştır.

1 yorum:

Yorum Gönder